Auteur van dit artikel Femme van Leeuwen

fvleeuwen@ggznederland.nl

bekijk op GGZ Connect

Ggz in de wijk, wat gebeurt er allemaal al?

Korpschef Erik Akerboom van de Nationale Politie wil dat er psychologische hulpverleners komen in wijken. Agenten moeten volgens hem steeds vaker in actie komen voor zaken waarbij mensen met psychische problemen betrokken zijn. GGZ Nederland steunt de oproep van korpschef Erik Akerboom om elke wijk een eigen psychologische hulpverlener te geven, maar benadrukt ook dat er de afgelopen jaren al veel is gebeurd.

Goede voorbeelden zoals de ontwikkeling van RACT (Resource assertive community treatment), de cursus Mental health First AID  en de ontwikkeling dat ggz professionals in de wijk aanwezig zijn (in sociale wijkteams, meelopend met wijkagenten en met woningbouwcoöperaties) werkt goed voor mensen met psychiatrische aandoeningen die thuis wonen. Maar ook de inzet van ervaringsdeskundigen in de wijk in herstelcentra of in wijkteams is van cruciaal belang. In Den Haag heeft de gemeente professionals van de ggz ingehuurd om bij mensen langs te gaan, waarover buurtbewoners en wijkagenten signalen afgeven. Deze bemoeizorg werpt direct zijn vruchten af: het aantal personen met verward gedrag dat naar de beoordelinglocatie wordt gebracht daalt.

In Utrecht draaien nu proeftuinen voor ggz in de wijk, waarbij de ambulante ggz-teams nauw samenwerken met de woonbegeleiders van de gemeente (RIBW) en met de sociale wijkteams op gebied van werk, inkomen en woningen. Maar ook met woningbouwcoöperaties en de GGD (bemoeizorg). Tevens werken hier ervaringsdeskundigen die vaak op een laagdrempelige wijze contact kunnen leggen met mensen die nog niet in zorg zijn.

Ook in de acute ggz vinden enorme ontwikkelingen plaats, zoals de beoordeling van personen met acute psychiatrische problematiek in een beoordelingslocatie in de ggz i.p.v. opsluiting in een politiecel. Er zijn al een aantal pilots waarbij de ggz samenwerkt met de meldkamer politie of meldkamer ambulance om ervoor te zorgen dat de meldingen van personen met acuut verward gedrag snel naar de juiste zorg geleid worden, zoals in Rotterdam. De “quick responder” in Eindhoven en “de street triage” in Deventer zijn mooie voorbeelden van samenwerking tussen de politie en de ggz waarbij er direct op een melding gereageerd wordt en mensen die overlast veroorzaken meteen naar de juiste zorg of ondersteuning geleid worden. Hierbij is de ggz is actief betrokken bij het ontwikkelen van passend vervoer voor personen met acuut verward gedrag in samenwerking met de ambulancezorg.

In samenwerking met de zorgverzekeraar en de gemeenten zet de ggz zich daarnaast in om beoordelinglocaties uit te breiden naar de doelgroep personen met verward gedrag waarbij geen sprake is van psychiatrische problematiek.

De urgentie rond mensen met verward gedrag is onverminderd hoog en de politie moet nog te vaak in actie komen voor mensen die niets strafbaars hebben gedaan en zorg nodig hebben. “Daarom blijven we aandacht vragen voor passend vervoer, een betere financiering van 24/7 crisishulp en voldoende ggz-expertise in de wijk voor preventie en vroegsignalering” aldus Jacobine Geel. Verder is GGZ Nederland blij dat er nu binnen de groep personen verward gedrag ook meer aandacht komt voor andere oorzaken en problematiek dan psychiatrische stoornissen, zoals LVB problematiek, psycho-sociale problematiek en beginnende dementie. Jacobine Geel: “Mensen met psychische problematiek zijn mensen die zelfstandig willen en kunnen wonen en die zeker niet allemaal verward gedrag of gewelddadig gedrag vertonen. Zij ervaren de term personen met verward gedrag als stigmatiserend als deze direct gekoppeld wordt aan psychiatrsiche problemen en gewelddadigheid. Een inclusieve samenleving betekent dat er juist ook een plek en acceptatie moet zijn voor mensen met kwetsbaarheden en diverse problematiek.”

Vooral een passende bekostiging om de beschikbaarheid van de acute ggz te vergroten is een dringende voorwaarde om voortvarend met de ontwikkelingen door te kunnen gaan. In opdracht van VWS is het NZa op dit moment bezig om een advies voor een passende bekostiging van de beschikbaarheid van de acute ggz op te stellen. GGZ Nederland is hier nauw bij betrokken.