Auteur van dit artikel
Véronique Esman - Peeters
Véronique Esman - Peeters

vesman@ggznederland.nl

Jeugd-ggz heeft beslist onafhankelijk toezicht nodig

Jeugd-ggz heeft beslist onafhankelijk toezicht nodig

In de jeugd-ggz werken professionals met man en macht om de juiste zorg te leveren aan kinderen die voor hun psychische problemen specialistische zorg nodig hebben. Gemeenten bieden structureel een te laag tarief voor deze zorg. Om uit deze strijd te komen, pleit GGZ Nederland voor onafhankelijk toezicht. Kinderen mogen niet de dupe worden.

Onlangs heeft de rechter de gemeente Tilburg op de vingers getikt om de tarieven jeugd-ggz. Zorgaanbieders GGz-Breburg en Reinier van Arkel spanden een kort geding aan voor betere tarieven. En de rechter stelde ze in het gelijk. GGZ Nederland is blij met deze uitspraak: eindelijk erkenning voor de te lage tarieven in de jeugd-ggz. Tegelijkertijd betreurt de branchevereniging het dat er procedures nodig zijn om faire tarieven te krijgen. Rechtzaken kosten veel geld en verstoren de relatie tussen de gemeente en zorgaanbieder. Dat kan en moet anders.

GGZ Nederland pleit voor een onafhankelijke ‘marktmeester’ die toeziet of de gemeente haar zorgplicht nakomt en adviseert bij conflicten over de tarieven en aanbestedingen. En, heel belangrijk, bevoegd is om in te grijpen. Zoals de NZa toezicht houdt op zorgverzekeraars en zorgaanbieders, zo houdt de marktmeester toezicht op gemeenten en zorgaanbieders. Nu controleert de gemeenteraad of de gemeente de zorgplicht nakomt. Het is de vraag of gemeenteraadsleden hiervoor wel zijn toegerust, zeker wanneer het gaat over het zicht op zorg die meerdere gemeenten via samenwerkingsverbanden inkopen.

Bij de transitie van de jeugdhulp was het idee dat de eerstelijnsvoorzieningen veel verwijzingen naar de gespecialiseerde jeugdhulp overbodig zouden maken. Minder kinderen en jongeren zouden er een beroep op hoeven doen. Zodoende zou er ook minder ingekocht hoeven te worden en zou het budget dat naar de zorg voor jeugd gaat, naar beneden kunnen. Dit blijkt in vele regio’s niet het geval. In tegendeel. Het aantal aanmeldingen is niet afgenomen. Door de inzet van wijkteams krijgen we juist meer zicht op de groep jongeren die we tot nu toe niet bereikten, terwijl er substantieel (soms wel meer dan twintig procent) op het beschikbare budget is gekort. In diverse regio’s staat voor volgend jaar een verdere bezuiniging van tien procent gepland. Ook de VNG slaat in het Financieele Dagblad alarm over het tekort aan geld voor jeugdzorg.

Het tekort aan geld leidt onmiskenbaar tot een verschraling van het gespecialiseerde aanbod. En dus tot een verschraling van de hulp die we kinderen en jongeren kunnen bieden. Psychische stoornissen die beginnen in de adolescentie en jongvolwassenheid, kunnen chronisch worden als er niet tijdig wordt behandeld. Investeren in deze kinderen, en de gezinnen waarin ze opgroeien, zorgt ervoor dat zij bijvoorbeeld niet uitvallen op school. Tijdig de juiste zorg bieden, leidt tot een aantoonbaar verbeterde levensloop.  

GGZ Nederland onderzocht de aanbestedingsdocumenten in 26 van de 44 jeugdhulpregio’s. Conclusie: er wordt structureel onder de kostprijs aanbesteed. De uurtarieven voor vergelijkbare specialistische jeugdhulp kunnen per regio zelfs tot 21 euro per uur afwijken, terwijl het om exact dezelfde zorg gaat, die door exact dezelfde professionals wordt geleverd.

Om een complexe hulpvraag te kunnen beantwoorden is een specialist nodig. De huisarts kan een meisje met een blaasontsteking goed helpen, maar als datzelfde meisje een nierbekkenontsteking heeft, is een gang naar het ziekenhuis nodig. Zoals voor datzelfde meisje bij een depressie de kinder-en jeugdpsychiater de aangewezen specialist is. En specialisten zijn nu eenmaal duurder. Kostendekkende tarieven zijn essentieel. Het is te gek voor woorden dat er veel geld wordt besteed aan juristen en adviesbureaus in de strijd tegen aanbestedingen en te lage tarieven. Dat geld kan beter besteed worden aan doelmatige zorg voor de jeugd.

De jeugd verdient het dat de transformatie van de jeugdzorg binnen dit stelsel tot een succes gemaakt wordt.

 

Veronique Esman, directeur GGZ Nederland

Dit artikel is gepubliceerd in Trouw Opinie, 21 november 2017