Auteur van dit artikel
Djieuwke Verseput
Djieuwke Verseput

dverseput@ggznederland.nl

bekijk op GGZ Connect

Kind betaalt de rekening voor bezuiniging jeugdhulp

De bezuinigingen op de jeugdhulp zijn te fors en kinderen en gezinnen betalen daar de prijs voor. Ruim 57% van de gemeenten verwacht dit jaar niet uit te komen met het jeugdhulpbudget. Ook voor 2017 zien gemeenten het somber in: 61% voorziet in 2017 in de rode cijfers te belanden. Dat blijkt uit onderzoek van Binnenlands Bestuur & NOS onder 215 gemeenten. GGZ Nederland benadrukte onlangs, samen met andere partijen van de Branches Gespecialiseerde Zorg voor Jeugd (BGZJ), in een brief aan de Tweede Kamer dat de race naar de bodem in de jeugdhulp voorkomen moet worden en onmisbaar zorgaanbod niet mag verdwijnen. De kwetsbare (financiële) situatie waarin de jeugdhulp verkeert, leidt ertoe dat veel kinderen en gezinnen niet de hulp krijgen die zij dringend nodig hebben. 

Gemeente komt niet uit

Uit het onderzoek blijkt dat 20% van de gemeenten dit jaar niet afstevent op een tekort en eenzelfde percentage weet nog niet of het dit jaar afsluit met een tekort of overschot op het budget voor jeugdhulp. Voor komend jaar verwachten 60,9% van de gemeenten niet met het jeugdbudget uit te komen. Een kleiner percentage (12,6%) schat een tekort noch een overschot op de jeugdhulp in. 25% heeft daar nog geen zicht op.

Minder geld beschikbaar

Een krappe €3.8 miljard voor de jeugdhulp werd vorig jaar onder de gemeenten verdeeld, volgens het historische verdeelmodel. Voor 2016 was er vanuit het rijk bijna €3.7 miljard beschikbaar voor gemeenten. Het budget voor komend jaar is met €3.5 miljard opnieuw lager. Daarnaast is dit jaar het objectieve verdeelmodel deels ingevoerd. Een grotere zorgvraag dan verwacht en de toename in de zwaarte van de zorg, speelt gemeenten parten.

De boeggolf

Gemeenten geven in het onderzoek aan dat de stijging van de uitgaven vooral komt doordat ze vaker in een vroeg stadium 'achter de voordeur' komen. Ze hopen dat door problemen vroeg te signaleren en snel in te grijpen op langere termijn juist kosten bespaard worden. De verwachting is dan ook dat deze groei tijdelijk is en op den duur stabiliseert. Doordat kwalitatief hoogwaardige wijkteams goede jeugdhulp in de wijk kunnen bieden, moet het aantal verwijzingen naar de gespecialiseerde vormen van jeugdhulp afnemen. Op dit moment voldoen wijkteams nog niet aan deze verwachtingen, doordat de gespecialiseerde kennis die daarvoor nodig is vaak nog onvoldoende aanwezig is. Het lukt gemeenten nog onvoldoende om via de inzet op preventie jongeren uit de (duurdere) specialistische zorg te houden. De groei van de vraag naar jeugdhulp wordt door de gemeenten zelf 'de Deense boeggolf' genoemd. In Denemarken gingen eerder ook veel zorgtaken over naar de gemeenten en dat leidde tot een tijdelijke piek in de vraag naar zorg. 

Administratieve chaos

De NOS schrijft: 'Gemeenten wijzen erop dat de jeugdzorg-administratie een chaos is. Er staan veel declaraties uit die nog niet zijn betaald, in sommige regio's voor miljoenen. En het is lastig voor gemeenten te weten voor welke kinderen ze nog een rekening kunnen verwachten'. Ggz-instellingen wijzen er al veel langer op dat de toename van administratieve lasten voor aanbieders in het sociaal domein onacceptabel hoog is. Deze administratieve lasten nemen nogmaals een forse hap uit het budget voor jeugdhulp.